شبکه‌های اجتماعی
استانداری آذربایجان شرقی را با این شناسه در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید:
@eaz_gov
 
 آخرین اخبار

با حضور معاون توسعه مدیریت و منابع استاندار؛
مسائل و مشکلات اداری فرمانداری هریس بررسی شد

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار تاکید کرد:
آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای استقبال از سال‌ تحصیلی جدید

استاندار آذربایجان شرقی:
سامان‌دهی مقبره‌الشعرا، مطالبه جدی مردم و مدیریت ارشد استان است

وعده‌هایی که محقق شدند؛
از احیای پروژه نفلین‌سینیت سراب تا کارخانه ذوب مس و بازگشت حساب‌های مس سونگون به استان

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی، نوسازی و تحول اداری استانداری آذربایجان شرقی:
کتاب "راهنمای مدیریت استانداری" تدوین و منتشر شد

اطلاعیه؛
شرایط حضور سازمان‌های مردم‌نهاد در انتخابات شورای توسعه و حمایت استان

در راستای نظارت بر حُسن جریان انتخابات؛
هیأت بازرسی انتخابات استان آذربایجان شرقی تشکیل شد

مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری آذربایجان شرقی:
آمادگی برای شرایط بحرانی و اضطراری از اولویت های پدافند غیر عامل است

وزیر صنعت، معدن و تجارت:
اقتصاد مقاومتی، شاه کلید حل مشکلات کشور در دوران تحریم است

استاندار آذربایجان شرقی خبر داد:
انتقال تجهیزات کارخانه ذوب مس و حساب‌های مس سونگون به استان

آرشیو Print RSS
 
 
امروز : 111
ديروز : 1361
ماه : 40298
سال جاری : 567551
تعدا مطالب : 13303
كل : 567551
 
تاریخ : چهارشنبه 19 اسفند 1394     |     کد : 22494

مقاله/

بررسی ملاحظات عمرانی، معماری و شهرسازی پدافند غیرعامل

پدافند غیرعامل به مجموعه ای از اقدامات غیرمسلحانه برای کاهش آسیب پذیری نیروی انسانی، تاسیسات وسازه ها در برابر بارهای انفجار و تهدیدات احتمالی گفتـه می شود.

بررسی ملاحظات عمرانی، معماری و شهرسازی پدافند غیرعامل
(نمونه موردی: کتابخانه مرکزی تبریز)

نویسندگان: علی پورزنگبار، انیسه صابر قراملکی، محمد برزگر، سعید جوهری، غلامرضاعلی پور، آرش ولیزاده، جواد قسمی، نسیم صراطی نوری، بهنام لطفی

چكيده

پدافند غیرعامل  به مجموعه ای از اقدامات غیرمسلحانه برای کاهش آسیب پذیری نیروی انسانی، تاسیسات وسازه ها در برابر بارهای انفجار و تهدیدات احتمالی گفتـه می شود [1]. با توجه به اینکه عدم رعایت الزامات پدافند غیرعامل می تواند باعث از بین رفتن نیروی انسانی، تشدید آسیب پذیری سازه ها و در نتیجه صرف هزینه های گزاف در برابر تهدیدات احتمالی شود لذا در نظر این الزامات دارای اهمیت خاصی خواهد بود. در این مطالعه میزان رعایت این الزامات در کتابخانه مرکزی تبریز ، به عنوان یکی از سازه های مهم و با اهمیت شهر تبریز، مورد بررسی قرار گرفته است.
 نتایج این مطالعه نشان می دهند که علیرغم مهم بودن این مرکز، الزامات پدافند غیرعامل در این مرکز چه از نقطه نظر سازه ای و چه معماری و تاسیسات رعایت نشده است و در نتیجه سازه این مرکز و کارکنان و افرادی که یه این کتابخانه مراجعه می کنند همواره در معرض آسیب و تهدید خواهند بود.
واژه‌هاي كليدي: پدافند غیرعامل، کتابخانه مرکزی تبریز، ملاحظات عمرانی، آسیب پذیری

مقدمه

پدافند غیرعامل بر کاهش آسیب پذیری نیروی انسانی و سازه ها در برابر بارهای انفجار و نیز چند منظوره بودن سازه ها تاکید دارد[1]. برای دستیابی به این اهداف بایستی سازه ها  علاوه بر اینکه  بصورت تخصصی و صحیح مکان یابی شده و  دارای معماری مناسب باشند بایستی از دیدگاه معماری، شهرسازی، سازه ای و عمرانی، تاسیسات مکانیکی و برقی، مقابله در برابر بلایای طبیعی مانند زلزله نیز بصورت کاملا کارشناسانه و تخصصی طراحی شده باشند. نه اصل در پدافند غیرعامل مورد توجه قرار میگیرد که عبارتند از[2]:
مکان یابی ، استتار ، اختفا ، پوشش ، فریب ، جابجایی و تفرق ،پراکندگی ، مقاوم سازی ، اعلام خبر . رعایت این اصول در یک سازه  باعـــث کاهش آسیب پذیری سازه و تسهیل مدیریت بحران در هنگام بروز حادثه می شود.
کتابخانه مرکزی تبریز قدیمی ترین کتابخانه عمومی استان آذربایجان شرقی پس از کتابخانه تربیت است. این کتابخانه با مساحت 60000 متر مربع و 11000 متر مربع زیر بنا بزرگترین کتابخانه عمومی ایران بوده و از لحاظ کتاب، منابع و نسخ خطی نفیس، بزرگترین و غنی ترین کتابخانه ایران در بین کتابخانه های عمومی تحت نظارت نهاد کتابخانه های عمومی کشور است[3].
در این مطالعه سعی بر آن است که الزامات عمرانی، معماری و شهرسازی کتابخانه مرکزی تبریز که محل مراجعه بسیاری از دانش پژوهان و دانشجویان است و همچنین محل قرارگیری اسناد و نسخ خطی و کتابهای بیشماری است مورد بررسی قرار گیرد. فرآیند تحقیق بر اساس بازدید میدانی ، کتب و مقالات پدافند غیرعامل، مصاحبه با متخصصین امر صورت گرفته است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که با وجود اینکه این مرکز یکی از مهترین مراکز شهر تبریز می باشد ولی با این وجود الزامات پدافند غیرعامل بصورت صحیح در این مرکز رعایت نشده است.

اصول پدافند غیرعامل

رعایت اصول پدافند غیرعامل که در بخش مقدمه ذکر گردید باعث کاهش آسیب پذیری و تسهیل مدیریت بحران می شود. با این وجود، برخی از پروژ های ملی در ایران فاقد ملاحظات پدافند غیرعامل هستند. برای نمونه بررسی نیروگاه شهید سلیمی در نکا در سال 1377 نشان داده است که با وجود اینکه این مرکز یکی از مراکز حساس و حیاتی کشور می باشد ولی باز هم  از نظر شاخصه های دفاع غیرعامل در برابر حملات هوایی و تهدیدات دشمن  بسیار آسیب پذیر است[ 4]. همچنین میتوان به مکان یابی نادرست پتروشیمی تبریز، معدن مس سونگون در آذربایجان شرقی و سایر صنایع واقع در شهرهای تبریز و بزرگ کشور اشاره کرد. از مکان یابی های مناسب میتوان به موقعیت مترو پیونگ یانگ کره شمالی اشاره کرد که دارای اهمیت خاصی برای این کشور در هنگام بروز حادثه و تهدید است.
یکی از اصول پدافند غیرعامل همانطور که ذکر گردید ساخت سازه های مقاوم و پناهگاه می باشد. در مورد پناهگاه بر طبق محاسباتی که توسط سازمان دفاع غیر نظامی سویس انجام شده است هنگام انفجار یک بمب اتمی به قدرت 20 کیلو تن در مرکز شهر، اگر کلیه مردم در پناهگاه ها باشند تعداد تلفات در هنگام یاد شده 24000 نفر و مجروحین 7000 خواهد بود. در صورتی که اگر پناهگاهی وجود نداشت همین انفجار 70000 نفر تلفات خواهد داشت[6].
لذا رعایت اصول پدافند غیرعامل در پروژه های ملی در حال مطالعه، همان گونه در در مبحث 21 مقررات ملی ساختمان[1] و ماده 215 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه[5] آمده است از اهمیت ویژه ای برخوردار است. برای طرح های اجرا شده نیز می توان با شناسایی موارد غیر منطبق با اصول پدافند غیرعامل، با صرف هزینه های مختصر تا حدی زیادی آنها را اصلاح کرد. بر این اساس میزان رعایت اصول پدافند غیرعامل در کتابخانه مرکزی تبریز به عنوان یکی از مهترین بخش های سرمایه ای و پناهگاهی مردم مورد مطالعه قرار گرفته است و موارد منطبق و غیرمنطبق با اصول پدافندغیرعامل ذکر گردیده است.

الزامات پدافند غیرعامل در کتابخانه مرکزی تبریز

در این قسمت سیستم سازه ای و محوطه سازی، تاسیسات مکانیکی و برقی،  معماری و شهرسازی کتابخانه مرکزی تبریز از دیدگاه پدافند غیرعامل مورد بررسی قرار گرفته است.
3-1- سیستم سازه ای، تیغه ها و عناصر جداکننده،  نمای خارجی و سقف ساختمان کتابخانه مرکزی تبریز:
بر طبق ملاحظات پدافند غیرعامل و مبحث 21 مقررات ملی ساختمان، همچنین مطالعات صورت گرفته نشان داده شده است که ساختمان با اسکلت بتنی بیشترین میزان سازگاری با اهداف دفاع غیرعامل و نیز بیشترین مقاومت در برابر بار انفجار را دارا است[7]. همچنین جنس دیوارهای خارجی مقاوم در برابر بار انفجار بلوک های سیمانی و سفالی و دیوار بتنی هستند[8]. نمای ساختمان نیز برای اینکه عملکرد مطلوبی در کاهش اثر بار انفجار و مقابله با آتش داشته باشد بهتر است کامپوزیت یا نمای سیمانی باشد و استفاده از نمای سنگ با وجود اینکه قابلیت کاهش انفجار و مقابله با آتش را دارا است ولی به دلیل قابلیت ترمیم پذیری و آوار برداری نامناسب، با اصول دفاع غیرعامل سازگار نیست.  سیستم سقف مناسب دفاع غیرعامل تیرچه بلوک و دال بتن مسلح می باشد. برای اینکـــه سازه های مهم دارای طراحی استتاری باشند بهتر است از بام های سبز که از دید انرژی  هم مهم هستند استفاده شود[9]. در تیغه های و عناصر غیر باربر اعم از دیوار، سقف و کف کاذب بایستی از مصالح برنده مانند شیشه و وسایل سنگین در سقف استفاده نشود[1]
سیستم سازه ای کتابخانه مرکزی تبریز بصورت اسکلت بتنی می باشد و که به صورت قاب خمشی می باشد و همچنین سقف این مرکز بصورت دال بتنی اجرا شده است که در اکثر بخش ها با سقف کاذب کنافی پوشش داده شده است(شکل 1 و 2). همانطور که در شکل 7  نشان داده شده است سقف این مرکز به صورت دال بتنی اجرا جنس سقف کاذب کنافی بوده که علاوه بر سبک بودن، امکـــــــــان اجرای سریع و  مقاومت در برابر آتش سوزی دارای فضای خوبی برای عبور دادن تاسیســـات مکانیکی  و سیستم های صوتی بوده وجنس دیوارهای خارجی در این مرکز از سنگ می باشد. همچنین در شکل 3 نمای خارجی ساختمان کتابخانه مرکزی نشان داده شده است که از جنس سنگ می باشد و با وجود مقاومت مناسب در برابر انفجار و آتش سوزی، به دلیل عدم دارا بودن قابلیت مناسب آواربرداری و ترمیم پذیری چندان مورد توجه دفاع غیرعامل نمی باشد.


     
جنس دیوارهای خارجی در این مرکز از دیوارهای بلوک سفالی استفاده شده است که از دید دفاع غیرعامل مناسب می باشد. همچنین در این مرکز برای جداسازی فضاها در سالن مطالعه، فضای استفاده از اینترنت، اتاق ثبت نام و برخی قسمت ها از عناصر شیشه ای برای جداسازی استفاده شده است که با دفاع غیرعامل سازگاری ندارد (شکل 4).
در ورودی این مرکز از لوستر و ساعت آویزان بزرگی استفاده شده است که فاقد توجیه دفاع غیرعامل می باشد. همچنین مطابق الزامات دفاع غیرعامل تا حد امکان بهتر است از تزیینات داخلی و عناصر الحاقی کمتری استفاده شود و یا در صورت استفاده از تزیینات داخلی مانند مجسمه ها بایستی آنها را به بهترین وجه ممکن مهار کرد. در این مرکز به نظر می رسد این موارد به صورت مناسبی رعایت نشده است (شکل 5).



معماری کتابخانه مرکزی تبریز

از دید پدافند غیرعامل، فرم مطلوب معماری به گونه ای است که کمترین مقاومت را در برابر بار انفجار داشته باشد. بر این اساس چنانچه فرم ساختمان به شکل مخروطی یا نیم کره باشد مطلوب ترین حالت و فرم مکعبی سازه ناسازگارترین فرم از دید پدافند غیرعامل است (شکل 6). کتابخانه مرکزی دارای فرم چند ضلعی و مکعبی شکل است که از دید دفاع غیرعامل فرم مناسبی نمی باشد(شکل 7). به علاوه این فرم سازه ای در برخی از قســــــــمت ها دارای زاویه های تند بوده و موج انفجار در این فضاها قابلیت تشــــدید شدن دارد (شکل 7).
 
بام مسطح سازگارترین بام با اصول پدافند غیرعامل است و چنانچه این بام دارای پوشش گیاهی باشد[2]. علاوه بر اصول استتاری، بحث انرژی و کاهش آلودگی هوا  نیز در نظر گرفته خواهد شد. در حالت کلی هر چه پلان ساختمان متقارن و بدون فرورفتگی یا پیش آمدگی باشد به دلیل انتقال بیشتر امواج انفجار و عملکرد آیرودینامیکی مطلوب سازگاری بیشتری با اصول پدافند غیرعامل خواهد داشت. ساختمان کتابخانه مرکزی دارای فرم مسطح و دارای نما با فرو رفتگی در ارتفاع ساختمان می باشد که از دید پدافند غیرعامل به دلیل خارج شدن ساختمان از حالت آیرودینامیکی و جذب انرژی بیشتر موج انفجار مناسب نمی باشد. هر چند که میزان این فرورفتگی ها چندان محسوس نمی باشد (شکل 8).
شکل و فرم پوسته خارجی ساختمان نیز چنانچه بصورت محدب باشد توانایی بیشتری در انتقال امواج ناشی از انفجار خواهد داشت در نتیجه کمترین آسیب به سازه وارد خواهد شد. همچنین هر چقدر ارتفاع سازه نسبت به بعد آن در روی زمین بزرگتر باشد آسیب کمتری در اثر انفجار به سازه وارد خواهد شد زیرا موج انفجار در طبقات پایین تر قابل ملاحضه تر بوده و با افزایش فاصله از سطح زمین از شدت آن کاسته میشود. با این وجود هر چه ساختمان در داخل زمین استقرار یابد دارای سازگاری بیشتری با اهداف دفاع غیرعامل خواهد بود. بنابراین بهتر است از سازه های استفاده کنیم که دارای بعد عمود بر سطح زمین کم هستند ولی ارتفاع زیادی دارند و قسمت های حساس این سازه ها در طبقات زیر زمینی قرار گرفته اند.


     
مطابق الزامات مبحث 21 مقررات ملی ساختمان[1] و اصول پدافند غیرعامل، در طراحی بازشوها و پنجره ها استفاده از شیشه های کوچک به جای قطعات بزرگ و یکپارچه شیشه توصیه شده است. همچنین درب ها بایستی به سمت خارج باز شوند و بهتر است از بالکن استفاده نموده و پنجره ها اندکی با فاصله از سطح دیوار به سمت درون قرار گیرند تا از پرتاب شیشه به بیرون جلوگیری شود (شکل 9).

با وجود اینکه در طبقه مربوط به سالن مطالعه این مرکز بالکن در نظر گرفته شده است و این فضا می تواند اثرات ناشی از پرتاب خرده شیشه را مهار کند ولی اکثر قسمت ها پنجره ها فاقد فضایی برای کنترل خرده شیشه های ناشی از اثر انفجار هستند. علاوه بر این مطابق اصول دفاع غیرعامل بهتر است بازشوها به صورت پراکنده و کوچک باشند در حالی که بازشوهای این مرکز متراکم و بزرگ هستند(شکل 10. الف).  همچنین این مرکز سه ورودی دارد که تنها در ورودی اصلی از درب هایی استفاده شده است که قابلیت باز شدن از هر دو طرف را دارند (شکل 10. ب).
بازشوها بهتر است در عمق دیوار قرار گرفته و تا حد امکان مناسب است قرارگیری بازشو  بصورت عمودی باشد. همچنین  مطابق الزامات دفاع غیرعامل بهتر است نورگیری از طریق بام یا حداقل از طریق بازشوهای عمودی صورت گیرد. (شکل 11). در این مرکز بازشوها به صورتـــــ افقی می باشند و همچنین نورگیری حتی در سالن مطالعه این مرکز از طریق پنجره هایی صورت می گیرد که در یک سوم بالایی یا میانی دیوار قرار دارند  که این نورگیری متناسب با اهداف دفاع غیرعامل نمی باشد.

بر طبق الزامات مبحث 21 مقررات ملی ساختمان برای جلوگیری از تشدید تاثیر موج انفجار و ایجاد مکش در محیط بایستی از طراحی فضاهای دارای طرح خطی مانند راهروهای طولانی و مستقیم پرهیز کرد. با این وجود ورودی کتابخانه مرکزی تبریز دارای فضای مستعدی برای نفوذ موج انفجار می باشد (شکل 9). سایر بخش های این مرکز در راهروهایی قرار گرفته اند و نحوه قرار گیری آنها می تواند مناسب با اصول دفاع غیرعامل باشد( شکل 17).
بر طبق تعریف فضای امن تمام یا بخشی از یک ساختمان با عملکردهای مختلف در زمان صلح است که با تمهیداتی، ایمنی و جان افراد را در مقابل تهدیدات تامین می کند و دارای شرایطی مانند مقاوم در برابر انفجار، راه دسترسی آسان به خروجی، ورودی های کوچک است. متاسفانه فضای امنی به معنای واقعی در این مرکز وجود ندارد وتنها بخشی که دیوارهای آن بتن آرمه می باشد مخزن کتابهای خطی است که در این فضا نیز  قابلیت پناه گرفتن برای عموم مقدور نمی باشد. لذا می توان گفت که کتابخانه مرکزی تبریز با وجود اینکه محل مراجعه و کار چندین نفر است و بایستی عملکرد چند منظوره در هنگام بروز حادثه داشته باشد فاقد فضای امنی برای پناه گرفتن در مواقع خطر است.  



از الزامات پدافند غیرعامل این است که عناصر الحاقی به بهترین شکل ممکن مهار شوند. در حالی که در این مرکز علاوه بر عناصر آیزان از سقف ها، مجسمه های شخصیت ها که دارای مهار کافی نیستند؛ قفسه های کتاب نیز مهار مناسبی ندارند و این موضوع می تواند تهدید برای کارکنان در مواقع زلزله و حادثه باشد (شکل 14). توصیه می شود قفسه های این مرکز به صورت قفسه های بهم چسبیده انتخاب شوند تا هم از خطر آتش سوزی مصون بمانند و هم در برابر تغییر مکان های جانبی دارای مقاومت کافی بوده و واژگون نشوند. در شکل 15 نمونه ای از این قفسه ها نشان داده شده است که دارای عملکرد مناسبی برای حفظ اسناد بوده و همچنین مهار جانبی مناسبی دارند.  آسانسور این مرکز هیچ سیستمی برای اطفا حریق و تخلیه دود نداشته و عملا در مواقع بحران و خطر قابلیت استفاده ندارد (شکل 15).

ورودی ساختمان بایستی به نحوی طراحی شود که علاوه بر مواقع عادی، در مواقع بحران نیز بتواند جوابگوی حجم تردد پیاده و سواره باشد. همچنین این ورودی ها بایستی قابلیت ترمیم در صورت تخریب را داشته باشند و تا حد امکان دارای سقفهایی باشند که در مقابل ریزش آوار مقاوم هستند (شکل 16.الف). ورودی اصلی کتابخانه مرکزی تبریز بصورت مسقف و عقب نشسته و بالاتر از سطح زمین اجرا شده است(شکل 16.ب). ورودی عقب نشسته علاوه بر قابلیت کاهش اثر انفجا، از لحاظ تسهیل مدیریت بحران نیز مطلوب است. در حالی که اجرای ورودی بالاتر از سطح زمین هر چند اثرات موج انفجار را کاهش می دهد.
 

 
جمع بندی و نتیجه گیری

رعایت الزامات پدافند غیرعامل از دید مهندسی عمران، معماری و شهرسازی باعث کاهش آسیب پذیری سازه ها و تاسیسات و کاهش تلفات انسانی می شود. بنابراین آشنایی با این الزامات و مبحث 21 مقررات ملی ساختمان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این مطالعه ضمن معرفی الزامات پدافند غیرعامل در زمینه های فوق، میزان انطباق این اصول در پروژه کتابخانه مرکزی تبریز بررسی شد.
 نتایج مطالعات نشان دادند که علی رغم اینکه کتابخانه مرکزی تبریز یکی از مراکز مهم ذخیره اسناد خطی و کتب، محل مراجعه و کار چندین نفر می باشد ولی الزامات پدافند غیرعامل در این مرکز تا حد زیادی رعایت نشده است. در زمینه مهندسی عمران، سیستم سازه ای این مرکز قاب خمشی بتن آرمه است که مطابقت خوبی با مفاهیم دفاع غیرعامل دارد. با این وجود پلان مناسبی برای این مرکز در نظر گرفته نشده است. دیوارهای باربر و محافظ تاسیسات نیز سازگار با اصول دفاع غیرعامل نیستند. از لحاظ معماری نیز گردش داخلی در فضا، عناصر الحاقی و تزیینات، مهار نکردن اجزا داخلی، نمای سازه و استفاده از عناصر شیشه ای و برنده برای جداسازی فضاهای داخلی با اصول پدافندغیرعامل مطابقت ندارد. شهرسازی و محوطه این مرکز مناسب بوده و مسیرهای دسترسی، طراحی رمپ و پله، استفاده از عناصر گیاهی و فضای باز سبز، استفاده از مصالح زبر و سخت برای کف محوطه، جان پناههای مختلف از اصول رعایت شده پدافند غیرعامل در  این مرکز است. با این وجود هم جواری این مرکز با پمپ بنزین می تواند از جمله نقاط ضعف در مکان یابی این مرکز باشد.


 منابع:
[1]    دفتر مقررات ملی ساختمان ایران. (1391)، " مبحث بیست و یکم پدافند غیرعامل،" نشر توسعه ایران.
[2]    لعل عارفی، ش. پوری رحیم، علی اکبر. قلی زاد، امین. (1392)، "ارزیابی انواع اشکال بام ساختمان در برابر انفجار،" نشریه علوم، تحقیقات و فناوری پدافندغیرعامل، دوره اول، شماره 1، پاییز 92.
[3]    خبرگزاری جمهوری اسلامی. (19/02/1393)،  "رییس کتابخانه مرکزی تبریز: نمایشگاه کتاب در این کتابخانه برپا می شود،" دسترسی در تاریخ 10/8/1393، موجود در سایت:
http://www.irna.ir/fa/News/81157199/سایر_حوزه_ها/رییس_کتابخانه_مرکزی_تبریز_نمایشگاه_کتاب_در_این_کتابخانه_برپا_می_شود
[4]    موحدی نیا، ج. (1389)، "اصول و مبانی پدافند غیرعامل،" انتشارات دانشگاه صنعتی مالک اشتر.
[5]    معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور. (1389)، "دستورالعمل اجرایی ماده 215 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389،"
[6]    ستاره، ع.ا. زنگنه شهرکی، س. حسینی، س. (1389)،  "آمایش و مکان یابی از منظر پدافند غیرعامل،" انتشارات دانشگاه صنعتی مالک اشتر.
[7]    بیطرفان، م. فرزام شاد، م. (1392)، "معماری همساز با دفاع غیرعامل با واکاوی در سبک های معماری جهان،" انتشارات بوستان حمید.
[8]    حسینی، س. ب.  بیطرفان، م.  هاشمی فشارکی، س.ج. فرزام شاد، م. (1392)، "بررسی تاثیر انفجار بر شکل (فرم) جداره خارجی ساختمان ها و ارزیابی جنس مصالح جداره خارجی ساختمان از منظر دفاع غیرعامل،" نشریه علوم، تحقیقات و فناوری پدافندغیرعامل، دوره اول، شماره 1، پاییز 92.
[9]    صفوی، س. م.م. (1392)، "سطوح سبز ساختمان از منظر دفاع غیرعامل (نمونه موردی: نقش بدنه  های سبز در شهر تهران)،" نشریه علوم، تحقیقات و فناوری پدافندغیرعامل، دوره اول، شماره 1، پاییز 92
.


نوشته شده در   چهارشنبه 19 اسفند 1394  توسط   مدیر پایگاه اطلاع‌رسانی   
PDF چاپ چاپ
 
کلیه حقوق این سایت متعلق به استانداری آذربایجان شرقی می باشد.
Powered By :ITShams.ir